Διεθνής ταξινόμηση των κριτηρίων διάγνωσης του συνδρόμου Sjőgren

alt

Παταρίδου Ανατολή Ιατρός Ωτορινολαρυγγολόγος Σαπφούς 105 Καλλιθέα           Αθήνα

τηλ.6932291793

anatolipataridou@ windows.com

 

Παρά την παραδοσιακή ονομασία του ως σύνδρομο Sjőgren, εν τούτοις η όλη παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίστηκε και ονομάστηκε σύνδρομο Sjőgren πληροί τον ορισμό της νόσου για τους εξής λόγους: Οι ασθενείς παρουσιάζουν σαφή και σχεδόν μοναδικά συμπτώματα ξηρότητας, μια σαφή παθολογοανατομική εικόνα και ένα ξεκάθαρο ζεύγος αυτοαντισωμάτων.

 

Παρά ταύτα εξακολουθεί να τίθεται με δυσκολία η διάγνωση της νόσου, πράγμα που δεν βοηθάει στη μελέτη των ασθενών με ενιαίο τρόπο. Γιαυτό το λόγο υπό την αιγίδα του Sjőgren Syndrome Foundation συναποφάσισε μια επιτροπή από ειδικούς στο σύνδρομο Sjogren και καθόρισε τα διαγνωστικά κριτήρια βάσει των οποίων διεθνώς θα χρησιμοποιούνται τα ίδια κριτήρια διάγνωσης της νόσου. Τα κριτήρια αυτά δημοσιεύτηκαν το 2002 και καθορίζουν ότι ο ασθενής αναμφίβολα πάσχει  από τη νόσο.

 

Μπορεί  στην αρχή της νόσου ο ασθενής να μη πληροί όλα τα κριτήρια, γιαυτό η τελική διάγνωση και η τελική απόφαση για την αντιμετώπιση της νόσου αποτελεί προϊόν της τελικής κλινικής κρίσης του θεράποντος ιατρού. Οπωσδήποτε είναι σημαντικό να αποκλείονται οι νόσοι που προκαλούν συμπτωματολόγία παρόμοια ή πανομοιότυπη με το Sjőgren, όπως λέμφωμα, ηπατίτιδα C αντίδραση δότη κατά ξενιστή, προηγηθείσες ακτινοβολίες στην κεφαλή, σαρκοείδωση, λοίμωξη HIV, λήψη φαρμάκων που προκαλούν ξηροστομία. Στον παρατιθέμενο πίνακα παρατίθεται η ταξινόμηση του συνδρόμου Sjőgren βάσει των τροποποιημένων Ευρω-αμερικανικών κριτηρίων κριτηρίων. 

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ Sjőgren  ΒΑΣΕΙ ΤΩΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ   ΕΥΡΩ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ  ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ  

 

Α. Ένα από τα τρία οφθαλμικά συμπτώματα 

·       Ξηρότητα επιπεφυκότων διάρκειας μεγαλύτερης των τριών μηνών. 

·       Αίσθημα ξένου σώματος στους οφθαλμούς 

·       Χρησιμοποίηση των τεχνητών δακρύων περισσότερες από τρεις φορές την ημέρα. 

Β. Ένα από τα τρία στοματικά συμπτώματα 

·       Ξηροστομία διάρκειας περισσότερης των τριών μηνών. 

·       Διόγκωση των σιελογόνων αδένων 

·       Ανάγκη λήψης υγρών 

Γ. Μία από τις δύο οφθαλμικές δοκιμασίες 

·       Δοκιμασία Schirmer ≤ 5 mm/5 λεπτά, χωρίς αναισθησία 

·       Εφαρμογή χρωστικής στους επιπεφυκότες και τον κερατοειδή χιτώνα των οφθαλμών για τον έλεγχο της ακεραιότητάς τους.  

Δ. Θετική η βιοψία του βλεννογόνου του κάτω χείλους (βαθμός εστίας ≥ ¼ mm2 

E. Μία από τις τρείς στοματικές δοκιμασίες 

·       Ρυθμός ροής σιέλου χωρίς ερεθισμό των σιελογόνων αδένων ≤ 0.1 ml/minute 

·       Aνώμαλη σιαλογραφία παρωτίδων 

·       Ανώμαλη σπινθηρογραφία σιελογόνων αδένων 

Στ. Θετικά ευρήματα anti-SSA και anti-SSB αντισωμάτων  


Για να τεθεί η διάγνωση του συνδρόμου Sjőgren απαιτείται η παρουσία των τεσσάρων από τα έξι παραπάνω κριτηρίων. Για να τεθεί η διάγνωση τους δευτεροπαθούς συνδρόμου  Sjőgren απαιτείται η ύπαρξη νόσου του συνδετικού ιστού, ξηρότητας και δύο από τις τρεις αντικειμενικές δοκιμασίες ελέγχου της ξηροστομίας και ξηροφθαλμίας (παράγραφοι 3-5). Διάγνωση του συνδρόμου Sjőgren μπορεί να τεθεί σε ασθενείς με συμπτώματα ξηρότητας, όταν πληρούνται οι τρείς από τις τέσσερις αντικειμενικές δοκιμασίες (παράγραφοι 3-6).

 

Μετά τη διεθνή ομοφωνία θέσπισης κριτηρίων για τη διάγνωση του συνδρόμου Sjogren έχουν προταθεί και άλλες οφθαλμικές δοκιμασίες, όπως  Schirmer test χωρίς  (Schirmer I) και με (Jones test) τοπική αναισθησία, Χρόνος διάσπασης της ροής [Break Up Time (BUT)], αισθησιομετρία του κερατοειδούς [corneal aesthesiometry], ρυθμός καθαρισμού δακρύων [tear clearance rate,], χρώση ζωτικής χρωστικής [vital dye (lissamine green)], αποτύπωση της κυτταρολογίας του επιπεφυκότα, συγκέντρωση της λυσοζύμης και της λακτοφερίνης των δακρύων.

 

Βιβλιογραφία

Vitali C, Bombardieri S, Jonsson R, Moutsopoulos HM, Alexander EL, Carsons SE, Daniels TE, Fox PC, Fox RI, Kassan SS, Pillemer SR, Talal , Weisman MH; European Study Group on Classification Criteria for jogren's Syndrome. Classification criteria for Sjogren's syndrome: a revised version of the European criteria proposed by the American-European Consensus Group. Ann Rheum Dis. 2002 Jun;61(6):554-8  


Flag Counter

///